Bir SMS ile başladı
Yıllardır dijital pazarlamayla uğraşıyorum. Reklamların, açılış sayfalarının ve tek bir tıklamanın insanları nasıl yönlendirebildiğini iyi biliyorum. Zamanla aynı yöntemlerin dolandırıcılar tarafından da ne kadar etkili kullanıldığını gördükçe kendime bir soru sormaya başladım.
Hepimiz benzer mesajlar alıyoruz:
- Kargonuz teslim edilemedi.
- Banka hesabınız askıya alındı.
- Adınıza icra dosyası açıldı.
- Ödülünüzü almak için bağlantıya tıklayın.
Çoğumuz bu mesajları fark edip geçiyoruz. Ancak ailemizdeki herkes, dijital dünyaya yeni adım atan gençler veya teknolojiyle çok iç içe olmayan kullanıcılar aynı dikkati gösteremeyebiliyor.
Ben de şu sorunun peşine düştüm: Bir bağlantıya tıklamadan önce onun güvenilir olup olmadığını sorabileceğimiz, Türkçe düşünen ve Türkiye’deki dolandırıcılık yöntemlerini dikkate alan bir platform neden olmasın?
Oltanom fikri bu sorudan doğdu. Amacım, dijital güvenlik konusunda uzman olmayan insanların da şüpheli içerikleri daha bilinçli değerlendirebilmesine yardımcı olmak.
Oltanom nedir?
Oltanom, şüpheli internet sitelerini, bağlantıları, SMS mesajlarını, dosyaları ve belirli görsel/video içeriklerini analiz etmek için geliştirdiğim yerli bir siber güvenlik platformu.
Bireysel kullanıcılar platformu ücretsiz olarak ve kayıt olmadan kullanabiliyor. Farklı analiz katmanlarından elde edilen sonuçları tek bir değerlendirmede sunarak kullanıcıların olası riskleri daha anlaşılır biçimde görmesini hedefliyorum.
Benim için burada önemli olan, yalnızca bir bağlantıya “güvenli” veya “güvensiz” etiketi koymak değil. Bir içeriğin hangi göstergeler nedeniyle şüpheli göründüğünü mümkün olduğunca anlaşılır şekilde ortaya koymak.
Oltanom’un yaklaşımını şu cümleyle özetliyorum:
Önce kontrol et, sonra güvenle karar ver.
Platformu oltanom.com adresinden inceleyebilirsiniz.
Oltanom ile hangi içerikleri analiz edebilirsiniz?
Oltanom’u geliştirirken farklı dijital tehditlerle karşılaşan kullanıcıların tek bir araç üzerinden ilk değerlendirmelerini yapabilmelerini istedim. Bu nedenle platformda farklı içerik türlerine yönelik analizler üzerinde çalıştım.
1. Şüpheli internet sitesi ve link analizi
Bir internet sitesinin profesyonel görünmesi, mutlaka güvenilir olduğu anlamına gelmiyor. Dolandırıcılar gerçek markaların tasarımlarını taklit edebiliyor veya bilinen alan adlarına benzeyen adresler kullanabiliyor.
Oltanom’da alan adının yaşı, WHOIS kayıtları, SSL sertifikası ve çeşitli güvenlik göstergeleri gibi sinyallerin değerlendirilmesini sağlıyorum. Google Safe Browsing, URLhaus ve diğer OSINT kaynaklarından elde edilen veriler de analiz yaklaşımımızın bir parçası.
Amacım, kullanıcının tek bir işarete bağlı kalmadan farklı göstergeleri birlikte değerlendirebilmesi.
2. SMS dolandırıcılığı ve smishing analizi
Dolandırıcılık mesajları çoğu zaman insanları hızlı karar vermeye zorlar. Korku, aciliyet, ödül vaadi veya resmî kurum taklidi bu mesajlarda sık karşılaşılan yöntemlerdir.
Oltanom’un yapay zekâ destekli analiz katmanıyla SMS metinlerini bu tür kalıplar açısından incelemeyi hedefliyorum. Mesajın içinde bir bağlantı varsa onu da ayrıca değerlendirmek mümkün.
Böylece kullanıcıların yalnızca mesajın içeriğine değil, yönlendirildikleri adrese de dikkat etmelerini istiyorum.
3. Kısaltılmış bağlantıların çözümlemesi
Bitly gibi servislerle kısaltılmış bağlantıların arkasındaki adresi ilk bakışta anlamak zor olabilir.
Oltanom, yönlendirme zincirini çözümleyerek bağlantının ulaştığı son adresi göstermeyi amaçlıyor. Bu özellik, özellikle kaynağını tanımadığınız bağlantıları değerlendirirken yardımcı olabilir.
4. Dosya ve belge analizi
E-posta veya mesaj yoluyla gönderilen fatura, tebligat ve benzeri dosyalar da dijital güvenlik açısından dikkat gerektiriyor.
Oltanom’da dosyaları açmadan önce olası tehdit göstergeleri açısından incelemeye yönelik bir özellik sunuyorum. Burada önemli bir ayrıntıyı vurgulamak istiyorum: Bir dosyanın analizden geçmesi, onun her koşulda güvenli olduğu anlamına gelmez. Şüpheli dosyaları açarken her zaman dikkatli olunmalı.
5. Görsel ve video analizi
Yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte sahte görüntüler ve deepfake videolar daha fazla gündeme geliyor. Bu içerikler yalnızca bireyler için değil, kurumların marka itibarı ve güvenlik süreçleri açısından da risk oluşturabiliyor.
Oltanom’un görsel ve video analizinde açık kaynaklı Molmo modelinden yararlanıyorum. Açık kaynaklı modelleri değerlendirmemin nedenlerinden biri, uygun kullanım senaryolarında veriyi kapalı bir dış API’ye göndermek zorunda kalmadan kendi altyapımda işleyebilme imkânı.
Bu alandaki analizlerin de belirli sınırları olduğunu biliyorum. Bir görüntü veya video hakkında elde edilen sonuç, içeriğin gerçekliğini tek başına kesin olarak kanıtlamaz.
Oltanom’un teknik altyapısında neler var?
Teknik tarafta Node.js, Express ve MongoDB kullanıyorum. Veritabanına erişilemeyen durumlar için JSON tabanlı bir yedek katman da bulunuyor.
Kullanıcı arayüzünü Progressive Web App (PWA) yaklaşımıyla geliştirdim. Aynı kod tabanını Capacitor aracılığıyla Android ve iOS uygulamalarında da kullanabiliyorum.
Bir diğer önemli konu ise tehdit istihbaratı verilerinin farklı güvenlik sistemleriyle birlikte değerlendirilebilmesi. Oltanom’un kurumsal API’si üzerinden tespit göstergelerini STIX 2.1 formatında sunuyorum. Böylece kurumsal güvenlik ekipleri, uygun entegrasyonlarla bu verileri kendi SIEM veya tehdit istihbaratı platformlarında değerlendirebilir.
Benim için teknik altyapı yalnızca bir uygulamanın çalışmasını sağlamakla sınırlı değil. Kullanışlılık, güvenlik, sürdürülebilirlik ve kurumsal entegrasyon da aynı derecede önemli.
Üzerinde çalıştığım brand-watch modülü
Oltanom’un ilk yaklaşımı, kullanıcının şüpheli bulduğu bir içeriği analiz etmesi üzerine kurulu. Ancak ben tehditlerin daha erken fark edilmesine yardımcı olabilecek bir yaklaşım üzerinde de çalışıyorum.
Brand-watch adını verdiğim modülün amacı, markaları taklit eden sahte internet sitelerini mümkün olduğunca erken tespit etmeye yönelik sinyalleri değerlendirmek.
Bu kapsamda üzerinde çalıştığım yaklaşım dört temel adımdan oluşuyor:
- Certificate Transparency kayıtlarında markalara benzeyen yeni sertifikaları izlemek.
- Typosquatting ve benzer karakter kullanımıyla oluşturulan alan adı varyasyonlarını incelemek.
- Bulunan siteleri asıl sitelerle görsel benzerlik açısından karşılaştırmak.
- Farklı sinyalleri bir tehdit değerlendirmesinde birleştirmek.
Buradaki hedefim, bir sahte site daha fazla kullanıcıya ulaşmadan önce kurumların olası tehditleri fark etmesine yardımcı olabilecek bir yapı geliştirmek.
Brand-watch modülünü bu aşamada üzerinde çalıştığım bir geliştirme alanı olarak değerlendiriyorum; kapsamı ve kullanılabilirliğiyle ilgili güncel bilgileri platform üzerinden paylaşacağım.
Oltanom kimler için?
Oltanom’u iki temel kullanıcı grubu için geliştiriyorum.
Bireysel kullanıcılar: Şüpheli bir SMS, bağlantı veya dosyayla karşılaşan ve ilk değerlendirmeyi yapmak isteyen herkes. Özellikle dijital güvenlik konusunda daha fazla bilgi edinmek isteyen kullanıcıların bu araçlardan yararlanmasını önemsiyorum.
Platformda ayrıca yaklaşık üç dakikada tamamlanabilen 20 soruluk bir dijital okuryazarlık testi bulunuyor. Bu testi, kullanıcıların kendi dijital güvenlik bilgilerini değerlendirebilmeleri için bir başlangıç noktası olarak görüyorum.
Kurumlar ve siber güvenlik ekipleri: Marka taklidi, oltalama (phishing) saldırıları ve tehdit istihbaratı konularında daha kapsamlı çözümlere ihtiyaç duyan kuruluşlar. Kurumsal API ve marka koruma yaklaşımımızı bu ihtiyaçlar doğrultusunda geliştiriyorum.
Özellikle bankalar, pazaryerleri, büyük perakende zincirleri ve bunların bilgi teknolojileri ile siber güvenlik ekipleri için bu alanın önemli olduğunu düşünüyorum.
Güven Rozeti neden satılmamalı?
Oltanom’da üzerinde durduğum konulardan biri de Güven Rozeti.
Bir güven işaretinin gerçekten anlamlı olabilmesi için yalnızca ödeme yapan sitelere verilmemesi gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle yaklaşımımız, bağımsız değerlendirmeden geçen siteleri esas alıyor.
Doğrulanmış tüketici mağduriyeti, sahte ürün, klonlama veya güvenlik açığı geçmişi bulunan bir sitenin yalnızca ödeme yaparak güven rozeti alabilmesini doğru bulmuyorum.
Çünkü güven, satın alınabilen bir etiketten ibaret olmamalı. Bir güven göstergesinin değeri, arkasındaki değerlendirme sürecinin güvenilirliğine bağlıdır.
Gizlilik konusunda yaklaşımım
Bir siber güvenlik aracının kullanıcı verilerini nasıl işlediği, benim için en az analiz yetenekleri kadar önemli.
Oltanom’da sıfır saklama ilkesiyle çalışmayı hedefliyorum. Platformun açıklanan yaklaşımı, analiz edilen içeriklerin kullanıcıyla ilişkilendirilerek saklanmaması yönünde.
Bununla birlikte, kullanıcıların özellikle hassas veya kurumsal veriler söz konusu olduğunda güncel gizlilik politikasını incelemelerini öneriyorum. Veri işleme koşullarının açık ve anlaşılır olması, dijital güvenin temel parçalarından biri.
Oltanom her tehdidi tespit edebilir mi?
Hayır. Bu konuda gerçekçi olmak gerektiğini düşünüyorum.
Hiçbir güvenlik aracı yeni ortaya çıkan veya henüz bilinen tehdit listelerine girmemiş bütün zararlı içerikleri yüzde 100 tespit edemez. Bir internet sitesinin analiz sonucunda düşük riskli görünmesi de onun kesinlikle güvenli olduğunu kanıtlamaz.
Oltanom’u kullanıcıların kararlarını destekleyen bir analiz aracı olarak konumlandırıyorum. Sonuçların dikkatle değerlendirilmesi, şüpheli durumlarda ek kontroller yapılması ve hassas bilgilerin yalnızca doğrulanmış kanallar üzerinden paylaşılması gerekiyor.
Benim hedefim insanlara koşulsuz güven vaat etmek değil; daha bilinçli karar verebilmeleri için kullanabilecekleri araçlar sunmak.
Oltanom’u birlikte geliştirelim
Oltanom’u bir sosyal sorumluluk projesi olarak başlattım. Bireysel kullanımın ücretsiz kalmasını önemsiyorum. Bununla birlikte, dijital dolandırıcılık yöntemleri sürekli değişirken bu alanda tek başına ilerlemenin yeterli olmadığını da biliyorum.
Bu nedenle siber güvenlik topluluğunun katkısını değerli buluyorum.
Karşılaştığınız oltalama örnekleri, fark ettiğiniz eksiklikler, geliştirme önerileri veya sorumlu şekilde paylaşabileceğiniz teknik geri bildirimler benim için önemli. Amacım, platformu gerçek ihtiyaçlardan öğrenerek geliştirmek ve dijital güvenlik farkındalığının daha geniş kitlelere ulaşmasına katkıda bulunmak.
Oltanom’u incelemek, bireysel kullanım özelliklerini değerlendirmek veya kurumsal çözümler hakkında bilgi almak için oltanom.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
Bir sonraki şüpheli SMS’te bağlantıya dokunmadan önce kontrol edin.
Siber Güvenlik
Zero One
